طراحی مدل پیشنهادی اوراق مزارعه و ارزیابی بازدهی آن در بازار پول و سرمایه ایران

نوع مقاله: علمی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد

2 کارشناسی ارشد معارف اسلامی و مدیریت مالی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

چکیده

یکی از ابزار‌های تأمین مالی در بازار سرمایه کشور‌های اسلامی صکوک یا همان اوراق بهادار اسلامی است. صکوک برگرفته از عقود اسلامی می‌باشند و بنا به نیاز‌های اقتصادی کشور و ویژگی‌های سرمایه‌گذاران به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند.
در این مقاله اوراق مزارعه به‌عنوان یکی از انواع صکوک تبیین می‌گردد و در گام بعد با استفاده از شاخص‌های مالی محصولات زراعی، بین بازدهی اوراق بهادار مزارعه، سپرده‌گذاری بانک و شاخص بورس مقایسه مالی انجام می‌شود.
روش تحقیق این پژوهش بدین‌صورت است که ابتدا با مطالعه کتابخانه‌ای و مصاحبه با صاحب‌نظران حوزۀ صکوک مدل مفهومی اوراق مزارعه تبیین و طراحی می‌گردد. سپس اطلاعات مالی 23 محصول زراعی طی بازه 81-90 را از وزارت جهاد کشاورزی دریافت کرده و با محاسبه شاخص‌های مالی بازدهی و ریسک این محصولات، این شاخص‌ها با میزان بازدهی و ریسک بانک و شاخص بورس طی همین بازه مقایسه شده است.
نتیجه این مطالعات حاکی از این است که بازدهی کلیه محصولات زراعی از میزان بازدهی سپرده‌گذاری بانک و شاخص بورس (به غیر از برنج دانه‌بلند مرغوب) بیشتر است. همچنین، ریسک کلیه محصولات کشاورزی از سپرده‌گذاری بانک بیشتر است، ولی نسبت به شاخص بورس دارای ریسک کمتری می‌باشند.

کلیدواژه‌ها

آذر، عادل (1383)، آمار و کاربرد آن در مدیریت، تهران: سمت، چاپ سوم.
آقانصیری، مریم (1391)، «مروری بر روند سرمایه‌گذاری بخش کشاورزی در چهار برنامه توسعه کشور»، بررسی مسائل و سیاست‌های اقتصادی، شماره 4 و 5.
اسدی، هرمز و عباس سعیدی (1383)، «برآورد بازده سرمایه‌گذاری در تحقیقات ارقام اصلاح‌شده گندم آبی در ایران»، پژوهش و سازندگی، شماره 64.
جهانخانی، علی و علی پارساییان (1385)، مدیریت مالی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها.
سلطانی، غلامرضا (1383)، «تعیین نرخ بازدهی سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی»، اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره 45.
سلطانی، غلامرضا و نجفی، بهاءالدین (1385)، اقتصاد کشاورزی، ویراست سوم، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، چاپ اول.
صالح، علیرضا و شادمانی، ایرج (1386)، «بررسی روش‌های مورد استفاده در ارزیابی مالی و اقتصادی طرح‌های سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی ایران»، ششمین کنفرانس اقتصاد کشاورزی ایران.
صامتی، مجید و فرامرزپور، بیتا (1383)، «بررسی موانع سرمایه‌گذاری خصوصی در بخش کشاورزی ایران»، اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال دوازدهم.
کواری، عبدالرضا و راحلی، حسین (1387)، «مزارعه و مساقات؛ عقود فراموش‌شده در تأمین مالی بخش کشاورزی»، مجموعه مقالات کنفرانس بین‌المللی توسعه نظام تأمین مالی در ایران.
موسویان، سید عباس (1390)، ابزارهای مالی اسلامی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
موسویان، سیدعباس (1386)، «صکوک مزارعه و مساقات؛ ابزار مالی مناسب برای توسعه بخش کشاورزی ایران»، اقتصاد اسلامی، سال هفتم، شماره 26.
Bjornson, Bruce and Innes, Robert (1992), "Risk and Return in Agriculture: Evidence from an Explicit-Factor Arbitrage Pricing Model", Journal of Agricultural and Resource Economics.
Raymond, p. neveu (1989), Fundamental of Managerial Finance, ed, Cincinati, Ohio: South Western Publishingco.
Salman, Syed Ali (2005), "Islamic Capital Market Products: Developments and Challenges", Jeddah, Islamic Research and Training Institute, Occasional Paper.

دوره 2، شماره 2 - شماره پیاپی 4
بهار و تابستان 1392
صفحه 7-24
  • تاریخ دریافت: 01 شهریور 1391
  • تاریخ بازنگری: 01 شهریور 1394
  • تاریخ پذیرش: 01 شهریور 1391