معیار ارزیابی ریسک تعدیل‌شده بر اساس ظرفیت مطلوب در تصمیمات سرمایه‌گذاری و بهینه‌سازی سبد سهام (زیربنای نظریه‌پردازی و ابزارسازی نوین مالی)

نوع مقاله: علمی

نویسندگان

1 استاد گروه مالی و حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

2 دانشجوی دکتری مدیریت مالی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

چکیده

پژوهش حاضر تلاشی در جهت پاسخ‌گویی به نیاز موجود در زمینۀ فراهم‌سازی زیرساخت‌های نظری و مبانی نظری پشتیبان ابزارهای نوین مالی است که علاوه بر مطابقت با موازین اسلامی، منطبق بر روش‌های نوین سنجش ریسک در بازارهای مالی اسلامی نیز بوده و قابلیت کاربرد در بازارهای مالی اسلامی را داشته باشد. بدین منظور، در این پژوهش در جهت بررسی، محاسبه و ارزیابی انحرافات مثبت و منفی از بازده هدف در اندازه‌گیری و محاسبۀ ریسک فرصت‌های سرمایه‌گذاری که در نهایت به ارائۀ یک معیار ارزیابی ریسک تعدیل‌شده با ظرفیت مطلوب (ریسک مطلوب) منجر می‌گردد، گام برداشته شده است. این معیار به‌صورت عام قابلیت استفاده داشته و در صورت حفظ پیش‌فرض‌های مربوط به استفاده از وردایی (واریانس)، ریسک نامطلوب، LPM و UPM به‌عنوان معیار ریسک به نتایج مشابهی می‌رسد. این معیار با استفاده از ویژگی‌ها و نگرش‌های افراد سرمایه‌گذار نسبت به ریسک مثبت و منفی به تعدیل ریسک نامطلوب یک سرمایه‌گذاری بر اساس ظرفیت مطلوب آن پرداخته و احتمال و میزان انحرافات بالاتر از بازده هدف را در محاسبۀ ریسک سرمایه‌گذاری دخالت می‌دهد. این معیار که در اندازه‌گیری و ارزیابی میزان ریسک اوراق بهادار منفرد، در مدل بهینه‌سازی سبد سهام نیز استفاده می‌گردد و ریسک سبد سهام را بر اساس ریسک مطلوب و نامطلوب مجموع اوراق بهادار محاسبه می‌کند. این معیار بر اساس نتایج پژوهش، توانایی ارائۀ راه حل به سه تناقض عمده در تصمیمات مالی، یعنی «سنت پترزبورگ»، «الزبرگ» و «آلایس» را دارد و در مدل بهینه‌سازی سبد سهام نیز قابلیت استفاده دارد؛ به‌طوری‌که در آن هدف حداکثر‌سازی بازده و حداقل‌سازی ریسک محاسبه‌شده از طریق معیار ریسک تعدیل‌شده با ظرفیت مطلوب دنبال می‌گردد.

کلیدواژه‌ها


موسویان، سید عباس (1382)، «اصلاح ساختار بازار مالی»، اقتصاد اسلامی، شماره 11، ص5.
میرمعزی، سید حسین (1387)، «روش فلسفه علم اقتصاد اسلامی»، اقتصاد اسلامی، شماره 7، صص45-65.
Allais, Maurice (1953), "Le Comportement de l'Homme Rationnel devant le Risque: Critique des Postulats et Axiomes de l'Ecole Americaine", Econometrica, 21 (4), pp.503-546.
Bawa, Vijay S. and Eric B. Lindenberg (1977), "Capital Market Equilibrium in a Mean-lower Partial Moment Framework", Journal of Financial Economics, No.5, pp.189–200.
Bawa, Vijay S. (1975), "Optimal Rules for Ordering Uncertain Prospects", Journal of Financial Economics, No.2, pp.95–121.
Bawa, Vijay S. (1978), "Safety-First, Stochastic Dominance, and Optimal Portfolio Choice", Journal of Financial and Quantitative Analysis, No.13, pp.255–271.
Bernoilli, Daniel (1738), "Specimen Theoriae Novae de Mensura Sortis", Co-mentarii Academiae Scientiarum Imperialis Petropolitanae, No.5, pp.175-192.
Ellsberg, D. (1961), "Risk, Ambiguity and Savage Axioms", Q. J. Economics, No. 75, pp.643-679.
Farinelli, S, Tibiletti, L. (2003), "Sharpe Thinking with Asymmetrical Preferences", Technical Report presented at European Bond Commission; Winter Meeting; Frankfurt.
Fishburn, Peter C. (1977), "Mean-Risk Analysis with Risk Associated with Below-Target Returns", The American Economic Review, No.67, pp.116–126.
Fox, Craig R.; Amos Tversky (1995), "Ambiguity Aversion and Comparative Ignorance", Quarterly Journal of Economics 110 (3), pp.585–603.
Granger, Clive W. J. (2002), "Some Comments on Risk", Journal of Applied Econometrics, No.17, pp. 447–456.
Grootveld, Henk and Winfried Hallerbach (1999), "Variance vs Downside Risk: Is There Really That Much Difference", European Journal of Operational Research, No.114, pp.304–319.
Gul, Faruk (1991), "A Theory of Disappointment Aversion", Econometrica, No.59, pp.667–686.
Kahneman, Daniel and Amos Tversky (1979), "Prospect Theory: An Analysis of Decision under Risk", Econometrica, No.47, pp. 263–291.
Kahneman, Daniel and Amos Tversky (1979), "Prospect Theory: An Analysis Of Decision Under Risk", Econometrica, No.42, pp. 263-292.
Kang, Taehoon, B. Wade Brorsen and Brian D. Adam (1996), "A New Efficiency Criterion: The Mean-Separated Target Deviations Risk Model", Journal of Economics and Business, No.48, pp.47–66.
Mao, James C. T. (1970), "Survey of Capital Budgeting: Theory and Practice", Journal of Finance, No.25, pp. 349–360.
Markowitz, Harry (1952), "Portfolio Selection", Journal of Finance, No.7, pp. 77–91.
Markowitz, Harry (1959), Portfolio Selection: Efficient Diversification of Investments, New York: Wiley.
Post, Thierry and Pim van Vliet (2002), "Downside Risk and Upside Potential", Erasmus Research Institute of Management (ERIM) Working Paper.
Roy, A. D. (1952), "Safety First and the Holding of Assets", Econometrica, No.20, pp.431–449.
Sortino, Frank, Robert Van Der Meer and Auke Plantinga (1999), "The Dutch Triangle", Journal of Portfolio Management, 26(1), pp. 50-58.
Tversky, Amos; Daniel Kahneman (1992), "Advances in Prospect Theory: Cumulative Representation of Uncertainty", Journal of Risk and Uncertainty, 5 (4): pp. 297–323.
Womersley, R.S. and K. Lau (1996), Portfolio Optimization Problems, in A. Easton and R. L. May eds., Computational Techniques and Applications CTAC 95 (World Scientific, 1996), pp.795-802.