صکوک مشارکت ترکیبی؛ ابزار اسلامی تأمین مالی طرح‌های دانش‌بنیان

نوع مقاله: علمی

نویسنده

دانش آموخته دکتری مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران و کارشناس اداره پژوهش و مدیریت ریسک بانک توسعه صادرات ایران

چکیده

تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان در سال‌های اخیر به عنوان یک موضوع راهبردی در پیشبرد اهداف اقتصاد مقاومتی، مورد توجه بانک‌ها قرار گرفته است. در این راستا تشکیل صندوق‌های خطرپذیر و نیز تخصیص خطوط اعتباری را می‌توان از جمله اقدامات اساسی شبکه بانکی در این حوزه دانست. لکن چالش‌های بسیاری در مسیر نیل به تأمین مالی اثربخش شرکت‌های دانش‌بنیان همچون ریسک‌های موجود، نبود الگوهای نظارتی، رویکردهای اعتباردهی و ارزش‌گذاری طرح‌های دانش‌بنیان و... وجود دارد که علی‌رغم مطالعات وسیع به عمل آمده، همچنان فضای بهبود در این حوزه را فراهم ساخته است. در این زمینه بانک توسعه صادرات با عنایت به نقش حمایتی خود در بخش صاردات، مطالعات تخصصی مرتبطی را در دست انجام دارد که ارائه الگوی ابزارهای اسلامی ترکیبی را می‌توان از جمله این دستاوردها دانست. مقاله حاضر که به تبیین جوانب این الگو خواهد پرداخت، به صورت زیر ترکیب‌بندی شده است؛ در ابتدا با مروری بر آمارهای مرتبط با سرمایه‌گذاری خطرپذیر در ایران و جهان و نیز برخی بررسی‌های میدانی، وضعیت فعلی تأمین مالی دانش‌بنیان مورد بررسی قرار خواهد گرفت؛ در ادامه با تدوین ادبیات موضوعی و نیز مطالعات کتابخانه‌ای، وضعیت مطلوب ترسیم خواهد شد. مرحله بعد ضمن ارائه مدل پیشنهادی، تلاش دارد تا پوشش شکاف میان وضعیت فعلی و وضعیت مطلوب در سرمایه‌گذاری دانش‌بنیان را مدنظر قرار دهد، در نهایت نیز با بکارگیری نظرات کارشناسان، اعتبار مدل ارائه شده مورد تحلیل قرار خواهد گرفت.

کلیدواژه‌ها


تعریف و تاریخچه صکوک، سایت مدیریت دارایی مرکزی بازار سرمایه.

خوانساری، رسول و امیرحسین اعتصامی (1394)، طراحیاوراقبهاداراسلامیتورم پیوند درنظاممالیایران، تهران: پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.

شهریاری، مجید (1394)، بررسی الگوهای تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان در بانک توسعه صادرات ایران، تهران: اداره پژوهش و مدیریت ریسک بانک توسعه صادرات ایران.

عیسوی، محمود و وهاب قلیچ (1393)، «صکوک سلف بانک مرکزی، ابزاری نوین برای سیاست‌گذاری پولی»، اقتصاد اسلامی، شماره 54، صص 131-158.

قضاوی، حسین و حسین بازمحمدی (1390)، عملیات بازار باز در چارچوب بانکداری بدون ربا؛ مطالعه موردی اسناد خزانه اسلامی،‌ تهران: گزارش پژوهشی پژوهشکده پولی و بانکی، شماره 9.

کریمی، مجید (1394)، سازوکارمالیاتیصکوکوسایرابزارهایمالیدربازارپولو سرمایهایران، مدیریت پژوهش، تهران: مرکز توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس و
اوراق بهادار.

نظرپور، محمدنقی، محمدرضا یوسفی و میثم حقیقی (1391)، «امکان‌سنجی اجرایی گواهی سپرده قابل معامله به عنوان ابزار عملیات بازار باز در نظام بانکداری بدون ربا»،‌ پژوهش‌های اقتصادی ایران، شماره 53، صص 159-185.

Adapting and evolving Global venture capital insights and trends (2014), EYGM Limited.

Berger , A., & Udell , G. (1998), The economics of small business finance: The roles of private equity and debt markets in the financial growth cycle. Journal of Banking and Finance, No. 22 , pp. 613 – 673.

Brander, J., Du, Q., & Hellmann, T. (2010), Governments as venture capitalists: striking the

Brander, J., Du, Q., & Hellmann, T. (2011), The effects of government-sponsored venture capital: international evidence. Unpublished working paper.

De Bettignies, J.-E. , & Brander, J. (2007), Financing entrepreneurship: Bank finance versus venture capital. Journal of Business Venturing, No. 22, pp. 808 – 832.

Dow Jones (2015), Venture Capital Reports.

Dow Jones (2014), Venture Capital Reports.

Gompers, P., & Lerner , J. (2001), The venture capital revolution, Journal of Economic Perspectives, No. 15 , pp. 145 – 168.

Gompers, P. (2007), Venture capital. In E. Eckbo (Ed.), Handbook of corporate finance, vol. 1, Amsterdam  North-Holland .

Kaplan, S., & Strömberg, P. (2009), Leveraged buyouts and private equity. Journal of Economic Perspectives ,No. 23 , pp. 121 – 146.

Kerr, W., & Nanda, R. (2011), Financing constraints and entrepreneurship. In D. Audretsch O. Falck & S. Heblich (Eds.), Handbook on research on innovation and entrepreneurship . Cheltenham: Edward Elgar.

Metrick , A., & Yasuda, A. (2011), Venture capital and other private equity: A survey. European Financial Management, No. 17 , pp. 619 – 654.

Ruzika. S, Wiecek. M. M (2005), Approximation Methods in Multi objective Programming, Journal of Optimization Theory and Applications, No. 126, pp. 473–501.

Sherman. A. J. (2001), Venture Capital, An Overview of the Basic Issues and Challenges for Enterpreneurs.

Ueda, M. (2004), Banks versus venture capital: Project evaluation, screening, and expropriation, Journal of Finance, No. 59, pp. 601 – 62.