صندوق ضمانت؛ راهکاری نوین در توسعه بازار اوراق بهادار اسلامی

نوع مقاله: علمی

نویسنده

استادیار گروه مالی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق(ع)

چکیده

انتشار اوراق بهادار اسلامی گامی مهم در راستای توسعه بازار سرمایه اسلامی در جمهوری اسلامی ایران و نقطه عطفی در استقرار آن محسوب می‌گردد.از آغاز انتشار اوراق اوراق بهادار اسلامی در بازار سرمایه تا کنون انواع متنوعی از این اوراق شامل اوراق مشارکت، اجاره، مرابحه، سلف موازی و سفارش ساخت به مرحله ‌انتشار رسیده است. آمار و ارقام نشان‌دهنده این است که تا به حال 21 مورد اوراق اجاره به ارزش بالغ بر 23 هزار میلیارد ریال، 4 مورد اوراق مرابحه به ارزش بالغ بر دو هزار میلیارد ریال، یک مورد اوراق سفارش ساخت به ارزش تقریبی 6/1 هزار میلیارد ریال، 3 مورد اوراق سلف موازی استاندارد به ارزش 9/2 هزار میلیارد و حدود 24 مورد اوراق مشارکت به ارزش بالغ بر 38 هزار میلیارد ریال تحت نظر سازمان بورس و اوراق بهادار منتشر شده است. مقایسه آمار انتشار اوراق بهادار اسلامی در ایران و جهان نشان‌دهنده این است که ایران فاصله زیادی با آمار انتشار اوراق بهادار اسلامی جهانی داشته و لازم است ضمن آسیب‌شناسی جدی بازار اوراق بهادار اسلامی در ایران، راهکارهای عملیاتی لازم جهت توسعه روزافزون این بازار ارائه گردد. براساس جلسات آسیب‌شناسی برگزار شده در خصوص اوراق بهادار اسلامی، یکی از چالش‌های جدی بر سر راه توسعه بازار اوراق بهادار اسلامی اصلاح و تعدیل رکن
ضامن است. در این تحقیق سعی گردیده راهکاری نوین جهت ضمانت اوراق بهادار اسلامی ارائه گردد که در صورت تحقق می‌تواند راه ورود شرکت‌ها و بنگا‌های مختلف با سطوح اعتباری متفاوت را به بازار اوراق بهادار اسلامی تسهیل نموده و به توسعه همراه با ثبات بازار اوراق بهادار اسلامی کمک نماید.طراحی صندوق ضمانت راهکاری مبتنی‌بر مشارکت متقابل بانیان انتشار اوراق بهادار اسلامی در ضمانت اوراق بهادار خودشان است. روش پژوهش در این تحقیق توصیفی تحلیلی بوده و محقق به دنبال آن است تا با شناسایی مؤلفه‌های مهم در طراحی صندوق، به تجزیه و تحلیل این مؤلفه‌های مهم در طراحی صندوق بپردازد. بنابراین در این تحقیق مؤلفه‌هایی چون ساختار مالکیتی و مدیریتی صندوق، نحوه تجهیز منابع، استراتژی‌های سرمایه‌گذاری و نحوه پوشش ریسک نکول توسط صندوق مورد بحث و برسی قرار
گرفته است.

کلیدواژه‌ها


توحیدی، محمد (1392)، سازوکارهای ارتقای رتبه اعتباری اوراق بهادار در تأمین مالی ساختاریافته، تهران: سازمان بورس و اوراق بهادار، مدیریت پژوهش، توسعه و
مطالعات اسلامی.

توحیدی، محمد (1393)، «بررسی فقهی انتشار اوراق اجاره و مرابحه چند طبقه اعتباری»، تحقیقات مالی اسلامی، شماره 7، صص 135-168.

سازمان بورس اوراق بهادار (1384)، آیین‌نامه اجرایی انتشار اوراق مشارکت شرکت‌های پذیرفته شده.

سازمان بورس و اوراق بهادار، دستورالعمل انتشار اوراق اجاره، مصوب 11/05/1389، اصلاحیه مصوب  23/08/1390 و 11/03/1394.

سازمان بورس و اوراق بهادار، دستورالعمل انتشار اوراق سفارش ساخت، مصوب 02/09/1392.

سازمان بورس و اوراق بهادار، دستورالعمل انتشار اوراق مرابحه، مصوب 26/09/1390.

موسویان، سیدعباس (1٣٨٦‌)، فرهنگ اصطلاحات فقهی و حقوقی معاملات، تهران: پژوهشکده پولی و بانکی.

مهدوی، اصغرآقا و علی نصیری‌اقدم (1388)، «بررسی الگوهای بیمه اسلامی (تکافل) مبتنی‌بر مضاربه از نظر سازوکارهای عملیاتی و فقهی»، جستارهای اقتصادی، شماره 12، صص 121-148.

Dwight Asset Management Company (2005). Fixed Income Sectors: Asset-Backed Securities A Primer on Asset-Backed Securities.

Fabozzi, F. J., & Kothari, V. (2008). Introduction to Securitization (Vol. 174). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.

Fender, I., & Mitchell, J. (2005). Structured Finance: Complexity, Risk and the Use of Rating.

International Islamic Financial Market (2015). Sukuk Report: A Comprehensive Study of the Global Sukuk Market.

http://www.rdis.ir

http://www.spv.ir

http://www.iciec.com/

http://www.iifm.net

http://www.seo.ir

http:/www.sena.ir

http://www.iciec.com