طراحی مدل عملیاتی خرید اعتباری سهام براساس فقه امامیه

نوع مقاله : علمی - پژوهشی (قواعد فقه مالی اسلامی)

نویسنده

دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد مالی، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران

چکیده

خرید اعتباری سهام یکی از ابزارهای مهم برای رشد و شکوفایی بازارهای سرمایه کشورها است. در مالی متعارف، خرید اعتباری سهام براساس قرارداد قرض به شرط زیاده می­باشد که در فقه امامیه ربا و حرام است و در بازار سرمایه ایران قابل اجرا نیست. در حال حاضر خرید اعتباری سهام در بازار سرمایه اسلامی ایران، براساس قرارداد مشارکت مدنی – مرابحه می­باشد که از جهت کارایی دارای مشکلاتی است.
در مقاله حاضر پس از بررسی و تعریف خرید اعتباری سهام و توضیح روش انجام آن در نظام مالی متعارف و ایران به بررسی مشکلات فقهی و اجرایی آن پرداخته شده و سپس راهکار جایگزین ارائه گردیده است. این تحقیق از نوع کاربردی بوده که با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی و نظرخواهی از خبرگان راهکاری جامع را با استفاده از قرارداد ترکیبی وکالت- اجاره به شرط تملیک ارائه کرده است که می­تواند از طرفی عیوب و نواقص قرارداد ترکیبی مشارکت مدنی- مرابحه که در حال حاضر در بازار سرمایه ایران انجام می‌شود را برطرف کند و از طرف دیگر کارآیی­های خرید اعتباری در نظام مالی را افزایش دهد.

کلیدواژه‌ها

 
بودی، زوی؛ الکس، ‌کین؛ و آلان جی، مارکوس (1391). مدیریت سرمایه‌گذاری (مجید شریعت‌پناهی، روح‌االله فرهادی و محمد ایمنیفر؛ مترجمان). تهران: سازمان بورس و اوراق بهادار.
تهرانی، رضا؛ و نوربخش، عسکر (1389). فرهنگ مالی و سرمایه‌گذاری. تهران: نگاه دانش.
جمالی حسن‌جانی، محمد؛ محقق‌نیا، محمدجواد؛ و ابراهیمی سروعلیا، محمدحسن (1396- الف). طراحی الگوهای عملیاتی خرید اعتباری اوراق بهادار با محوریت صندوق سرمایه‌گذاری و نهاد واسط (SPV). فصلنامه تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 9(36)، 115-134.
جمالی حسن‌جانی، محمد؛ محقق‌نیا، محمدجواد؛ و ابراهیمی سروعلیا، محمدحسن (1396-ب). طراحی الگوهای عملیاتی خرید اعتباری اوراق بهادار با محوریت شرکت سپرده‌گذاری و بانک تخصصی اوراق بهادار. دوفصلنامه معرفت اقتصاد اسلامی، 8(16)، 21-38.
سازمان بورس اوراق بهادار تهران (1388). تأمین مالی اعتباری خرید اوراق بهادار. تهران: سازمان بورس اوراق بهادار تهران.
موسویان، سیدعباس (1386). ابزارهای مالی اسلامی (صکوک). تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
موسویان، سیدعباس (1390). امکان­سنجی کاربرد مرابحه در بانکداری بدون ربا. فصلنامه روند پژوهش­های اقتصادی، 19(59)، 13-31.
موسویان، سیدعباس (1391). بازار سرمایه اسلامی(1). تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
موسویان، سیدعباس؛ و بهاری قراملکی، حسن (1391). مبانی فقهی بازار پول و سرمایه. تهران: دانشگاه امام صادق علیه السلام.
موسویان، سیدعباس؛ فدایی‌واحد، میثم؛ و علی‌حسینی، مهدی (1392). خرید اعتباری سهام در بانکداری و بازار سرمایه اسلامی. فصلنامه اقتصاد اسلامی، 13(49) 31-58.
میرطاهر، سیدمحمدجواد؛ و صفایی، محمد (1394). طراحی مدل عملیاتی خرید اعتباری سهام بر اساس قرارداد مرابحه و مشارکت مدنی. دوفصلنامه تحقیقات مالی اسلامی، 3(6)،
131-160.
هادوی­نژاد، مصطفی (1384). مبانی مدیریت و ارزیابی سرمایه­گذاری. تهران: شهرآب.
Bodie, Z., Kane, A., Marcus, A. J., & Mohanty, P. (2014). Investments (SIE). McGraw-Hill Education.
Curley, M. T. (2008). Margin Trading from A to Z: A Complete Guide to Borrowing, Investing and Regulation (Vol. 352). John Wiley & Sons.
Reilly, F. K., & Brown, K. C. (2011). Investment Analysis and Portfolio Management (Text Only). Cengage Learning.
 
دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 18
بهار و تابستان 1399
صفحه 717-740
  • تاریخ دریافت: 19 شهریور 1397
  • تاریخ بازنگری: 20 شهریور 1397
  • تاریخ پذیرش: 21 اردیبهشت 1398