چالش‌های بازار بین بانکی ایران و ارائه راهکار در چارچوب اقتصاد مقاومتی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی (بانکداری اسلامی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مالی دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه شهید بهشتی، تهران

2 استادیار گروه مالی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت مالی دانشگاه امام صادق(ع)،

3 دانشجوی کارشناسی ارشد مالی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق (ع)

4 عضو هیأت علمی گروه مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران

10.30497/ifr.2021.239897.1575

چکیده

بازار بین بانکی ظرفیت مناسبی برای مدیریت ریسک نقدینگی بانک‌ها و سیاست‌گذاری‌های بانک مرکزی به‌عنوان هسته بازار پول، جایگاه ویژه‌ای در نظام پولی-مالی دارد. این بازار با پشتیبانی از بانک‌ها به‌عنوان نهاد تأمین مالی بخش واقعی اقتصاد و تولید و با افزایش ثبات و شفافیت به میزان لازم در نظام بانکی می‌تواند در تحقق اقتصاد مقاومتی ایفای نقش نماید. با بررسی عملکرد بازار بین بانکی کشورهای توسعه یافته و ایران و مصاحبه‌های هدفمند،چالش‌ها و راهکارهای اصلاحی به روش تحلیل مضمون استخراج شد و پرسش‌نامه‌ای در معرض اعتبارسنجی خبرگان قرار گرفت و نهایتاً با آزمون فرض آماری، 25 چالش ساختاری، شرعی، نظارتی و اجرایی تأیید شد. پس از جلسات هم‌فکری و گروه کانونی،22 پیشنهاد ارائه شد؛برخی از آن‌ها عبارتند از: وضع دو دسته مقررات شفاف برای ورود به بازار و ادامه فعالیت و حد سپرده‌پذیری، بازطراحی ساخنار بازار بین بانکی ایران پس از مرور آخرین مدل‌های جهان ازجمله ساختار لایه‌بندی، فرهنگسازی و آموزش مالی اسلامی به در سطوح مدیریت تا کارشناسی در شبکه بانکی، استقرار نظام شایسته‌گزینی مدیران متخصص و متشرع در شبکه بانکی، استفاده از ابزارهای اسلامی غیرکوتاه‌مدت و غیرمعکوس‌شونده مبتنی بر اهداف اقتصاد اسلامی، ارتقای بازار بین بانکی به یک بازار متشکل و شفاف، انتشار به‌موقع داده‌ها و اطلاعات کسری بانک‌ها حداقل در سطح شبکه بانکی، راه‌اندازی سیستم اعتبارسنجی و فعالیت مؤسسات اعتبارسنجی، استفاده از ظرفیت کشورهای همسایه و فناوری بلاکچین و رمزارزها در بازار بین بانکی، اقدامات پیشگیرانه از نکول مانند: الزام ارائه گزارش مصارف وجوه بین بانکی، رویکرد فعال بانک مرکزی در عملیات بازار باز، بررسی امکان مشارکت سایر نهادهای مالی در این بازار و بازطراحی ساختار بازار بین بانکی ایران مبتنی بر اقتصاد اسلامی با توجه به چالش‌ها و نارسایی‌ها و پس از مرور تجارب دنیا.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Challenges of Iran's interbank market and providing solutions in the framework of a moqawama economy

نویسندگان [English]

  • Mohammadreza Simiari 1
  • Mohammadhosein Ghavam 2
  • Ali Aghaie 3
  • Hosin Hasanzadeh Sarvestani 4

1 Ph.D. student of Finance, Faculty of Management and Accounting, Shahid Beheshti University, Tehran

2 Assistant Professor of Finance, Faculty of Islamic Studies and Financial Management, Imam Sadiq University,

3 Master student of Finance, Faculty of Islamic Education and Management, Imam Sadiq University

4 Assistant Professor Imam Sadiq University

چکیده [English]

The interbank market has a good capacity to manage the liquidity risk of banks and the central bank's policies as the core of the money market have a special place in the monetary-financial system.This market can play a role in the realization of a Moqawama Economy by supporting banks as the financing institution of the real sector of the economy and production, and by increasing stability and transparency to the extent necessary in the banking system.By Reviewing the performance of the interbank market of developed countries and Iran and purposeful interviews, challenges and corrective strategies were extracted by theme analysis method and a questionnaire was subjected to expert validation and finally by structural hypothesis test, 25 structural, religious, regulatory and executive challenges were confirmed. After the like-minded meetings and the focus group, 22 proposals were presented; some of them are:setting two clear rules for entering the market and continuing the activity and deposit limit, redesigning the structure of the Iranian interbank market after reviewing the latest world models, including the stratification structure, Culture and Islamic financial education at management levels up to bachelor's degree in banking network, the establishment of a competent system to select specialized and legitimate managers in the banking network, the use of short-term and non-reversible Islamic tools based on the goals of Islamic economics, Timely dissemination of data and information on bank deficits, using the capacity of neighboring countries and blockchain technology and cryptocurrencies in the market, Preventive default such as: reporting interbank funds, Possibility assessment of participation of other financial institutions and redesigning the structure of Iran's interbank market based on Islamic economics with regard to challenges and shortcomings and after reviewing experiences the world.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran'
  • s Interbank Market
  • Equipping banking resources
  • Islamic banking
  • Liquidity risk
  • Moqawama Economy

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 22 اردیبهشت 1400
  • تاریخ دریافت: 21 آبان 1399
  • تاریخ بازنگری: 17 اردیبهشت 1400
  • تاریخ پذیرش: 21 اردیبهشت 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 22 اردیبهشت 1400